![]() |
Önce Yeşil sonra Toprak
gider... Tarih boyunca yeryüznde en cok tahrip gören doğal kaynakların başınad şüphesiz Ormanlar gelir.Bu tahrip sonucu bügün yaşanan ormansızlaşma,dünyada ve ülkemizde hızlı bir Erozyona ve sonundada çölleşmeye yol açmaktadır.Bitki örtüsü ve Ormanların kaybı;ulusal servet olan ülke toprakların yok olmasına,su rejimin bozulmasına ,sel ,heyalan,çıg,kuarklık gibi hayatı altüst eden felaketlere,açlığa ve toplu göçlere neden olmaktadır. |
Orman ülkemiz için vazgeçilmezdir. Ormanlar;ağaçlar ,diğer bitkiler ,hayvanlar ve mikroorganizmalar gibi canlı varlıkların yaşadığı ve toprağı,havası ,suyuyla birliktekorunması gereken eşsiz doğa parçalarıdır.Bügün 20,7 milyon hektar olan orman alanlarımız,ülke yüzolçümünün %26 kaplamaktadır.Ancak bu miktarın yarısı bozuk vasıfta orman niteliğindedir.Oysa Türkiye gibi arazi yapısının erozyona uygun olduğu bir coğrafyada ,orman alanı ve niteliğinin bu ornadan çok fazla olması gerekmektedir. Erozyon;koruyucu bitki örtüsünden yoksun kalarak parçalanması kolaylaşan toprak kütlesinin su ve rüzgar etkisiyle aşınması ve taşınması olayıdır. Su ,hayat verdiği toprağa aynı zamanda zarar da verebiliyor.Şiddetli yağışlar zamanla toprağı harekete geçirerek başka yerlere sürükler.Rüzgar erozyonunda,koruyucu bitki örtüsününden yoksun kalan toprak kuvvetli rüzgarlarla başka yerlere taşınır.Su erozyonu;yüzey ve oyuntu erozyonu olarak kendini gösterirken,ayrıca kıyı, çığ ,yer çekimi,dalga ve buzul erozyonu ile topraklar her geçen gün yitirilmektedir. Erozyon nasıl oluşur ? Erozyonu belirleyen pek çok doğal etken vardır.
Arazinin genel yapısı, eğimi, yamaç uzunluğu suyun
toprağı tahrip gücünü artırır.Jeolojik yapısi ve
içindeki maddelerin oranı, toprağın erozyona karşı
direncinİ belirler. İklim şartları, yıllık
yağışların düzensizliği ve bitki örtüsünün
niteliği de erozyonun şiddetini etkiler. Bütün bu
doğal süreçlerin yanında asıl erozyon olayı ise;
olumsuz insan etkileri sonucu ortaya çıkar. İnsanın
toprak üzerindeki olumsuz etkileri erozyonu
artırmaktadır. Dağınık ve düzensiz kırsal
yerleşme, ormanların ve mer'aların tahribi, aşın
otlatma, orman yangınları gibi etkenler erozyonu
hızlandır Su toprağı alır gider Ttürkiye maalesef ,dünyanın en fazla aşınan ve toprakları erozyonala en çok taşınan ülkeler arasında.Türkiye erozyonun her türünün ve şiddetlinin görüldüğü canlı bir müze,adeta bir erozyon albümü.Her yıl 500 milyon ton verimlitoprağı kaybediyoruz Anadolumuzdan heryıl erozyonla kaybedilen toprak ,ne kadar ki Kıbrıs adasının yüzeyini kaplayacak miktarda. Oysa toprak , korunmadığı takdirde erozyon sonucu kolayca kaybedilen ve bir daha yerine konulması mümkün olmayan bir kaynaktır. Binlerce yılda oluşan toprağın oluşan toprağın kısa sürede kaybedilmesi çok acıdır.1 cm. kalınlığında toprak tabakasının oluşabilmesi için çok uzun yıllar geçmesi gerektiğini unutmayalım.Verimli topraklarımız akarsularda ;denizlere,göllere,barajlara ve benzeri kapalı havzalara taşınıyor.Erozyon sonucu ,milli ekonomize büyük katkıları olan barajlarımız toprakla dolma tehlikesi dolma ile karşı karşıya... Yitirelen yalnızca topraklarmı? Şüphesiz erozyonla yalnızca toprak kaybedilmiyor.Hemen heryıl erozyon yüzünden yaşanan sel,heyalan,çığ ve benzeri olaylar nice can ve mal kaybına neden olmakta,ekonomimize büyük darbeler vurmaktadır. Peki erozyon nasıl önlenir? Çözüm insandan başlar .Öncelikle çalışmanın yapılacağı alandaki halkın ikna edilmesi ve bu işin yaraına inandırılması gerekir.Yöredeki sosyal proplemler çözülüp ,ekonomik çözümler üretildikten sonra halkın katılımı sağlanırsa,diğer teknik çalışmalar daha rahat gerçekleştirilir. Erozyonla mücadele yalnızca ağaç dikmekle olmaz ! Eozyon önleme çalışmaları arazide bir dizi mühendislik çalışmasını gerektirir.Gerekli arazi edütleri yapıldıktan sonra teraslar,kuru duvar eşikler,örme çitler ve daha pek çok altyapı çalışması ile arazide suyun yıkıcı gücü önlemeye çalışır . Erozyonla mücadelede binlerce el çalışır; gece gündüz,soğuk sıcak demeden... Arazinin bozulan yapısı onarıldıktan sonra sıra arazinin yeşertilmesine gelir.Erozyonla mücadele uzun yıllar çalışmay ve sbaırlı olmayıı gerektirir.Sonuçları uzun yıllarda alındığı bu mücadelede,bitki örtüsü tesis etmek ve mevcut bitki örtüsünü geliştirmek için otlandırma,dere yataklarının bitki örtüsüyle güçlendirilmesi gibi çalışmalar yapılmaktadır. |